Home / Gidsen
Regels en spelvormen

De buitenspelregel, eenvoudig uitgelegd

Door het team van Find My Football Pitch· Bijgewerkt · 6 min lezen
Perry Park Synthetic Sportsfield, Sydney
Perry Park Synthetic Sportsfield, Sydney. De hoek van een groot kunstgrasveld in Sydney, met de hoekvlag en de hoekschopboog.

Over buitenspel wordt meer gediscussieerd dan over welke andere regel in het voetbal ook, maar het idee erachter is simpel: een aanvaller mag niet naast de keeper op de bal staan wachten. Hier is de regel in gewone taal, met de onderdelen waar mensen over struikelen.

Het korte antwoord

Je staat buitenspel als op het moment dat een teamgenoot de bal naar je speelt een deel van je hoofd, romp of voeten op de helft van de tegenstander is en dichter bij hun doellijn dan zowel de bal als de voorlaatste verdediger. De keeper telt meestal als een van die twee. Op gelijke hoogte is geen buitenspel. In buitenspelpositie staan is op zich geen overtreding. Het wordt er pas een als je daarna deelneemt aan het spel. De straf is een indirecte vrije schop voor het andere team.

Wat een buitenspelpositie is

Regel 11 van de IFAB-spelregels omschrijft buitenspel. Je staat in buitenspelpositie als alle drie deze punten kloppen op het moment dat een teamgenoot de bal speelt of raakt:

  1. Je bent op de helft van de tegenstander. De middenlijn zelf telt niet mee, dus een speler op de lijn staat niet buitenspel.
  2. Een deel van je hoofd, romp of voeten is dichter bij de doellijn van de tegenstander dan de bal.
  3. Datzelfde deel is dichter bij de doellijn dan de voorlaatste tegenstander.

De voorlaatste tegenstander is meestal de laatste veldverdediger, omdat de keeper normaal de laatste tegenstander is. Is de keeper uitgekomen en staat er een verdediger op de doellijn, dan kan de keeper juist de voorlaatste tegenstander zijn. De regel telt spelers, geen posities.

Je handen en armen tellen niet mee, en die van verdedigers ook niet, keepers inbegrepen. De bovengrens van de arm is de onderkant van de oksel. Alles waarmee je regulier mag scoren, telt wel.

Gelijk is geen buitenspel. Sta je op gelijke hoogte met de voorlaatste tegenstander, of met de laatste twee tegenstanders, dan sta je niet buitenspel. Sta je achter de bal als die gespeeld wordt, dan ook niet, wat de verdedigers ook doen.

Luchtfoto van een groot kunstgrasvoetbalveld met de belijning
Stoneham Lane Football Complex, Southampton. Een groot 3G-veld bij Southampton van bovenaf. Buitenspel geldt alleen op de helft voorbij de middenlijn.

Wanneer het een overtreding wordt

In buitenspelpositie staan mag. De scheidsrechter bestraft je alleen als je, nadat een teamgenoot de bal speelt, actief deelneemt aan het spel door:

  • Ingrijpen in het spel. De bal spelen of raken die een teamgenoot heeft gespeeld of geraakt.
  • Een tegenstander hinderen. Het zicht van een verdediger of keeper blokkeren, met hem duelleren om de bal, duidelijk proberen een bal dicht bij je te spelen als dat een tegenstander beïnvloedt, of een opvallende actie maken die zijn mogelijkheid om de bal te spelen beïnvloedt.
  • Voordeel halen. Een bal spelen die via de paal, de lat, een wedstrijdofficial of een tegenstander naar je terugkaatst of van richting verandert, of die van een bewuste redding door een tegenstander komt.

Daarom wacht de assistent-scheidsrechter vaak even voor hij de vlag heft. Een speler in buitenspelpositie die van de bal wegloopt en niet meedoet, maakt geen overtreding, en de aanval gaat door.

De overtreding wordt beoordeeld op het moment dat de bal wordt gespeeld, niet wanneer hij aankomt. Stond je niet buitenspel toen je teamgenoot passte, dan mag je langs de laatste verdediger lopen en de bal overal oppikken.

Wanneer je niet buitenspel kunt staan

Er is geen buitenspelovertreding als je de bal direct krijgt uit:

  • een doelschop
  • een inworp
  • een hoekschop

Speelt een tegenstander de bal bewust, bijvoorbeeld een mislukte pass of een wegwerkactie die bij jou terechtkomt, dan sta je daardoor ook niet buitenspel. Een bewuste redding door een verdediger of keeper is iets anders: die heft buitenspel niet op, en je kunt nog steeds worden bestraft.

Je kunt wel buitenspel staan bij een vrije schop, ook bij een indirecte vrije schop in het strafschopgebied. Daarom gaan aanvallers vaak op een rij op gelijke hoogte met de verdedigers staan.

De vrije schop

Fluit de scheidsrechter voor buitenspel, dan krijgt het andere team een indirecte vrije schop op de plek van de overtreding, dus waar de aanvaller aan het spel ging deelnemen. Dat is meestal op de helft van het verdedigende team. Het kan zelfs op de eigen helft van de aanvaller zijn, als hij buitenspel stond toen de bal werd gespeeld en daarna terugliep om mee te doen.

Situaties die verwarring geven

Een verdediger stapt van het veld

Een verdediger die zonder toestemming van de scheidsrechter het veld verlaat, telt voor buitenspel nog steeds alsof hij op zijn eigen doellijn of zijlijn staat, tot de volgende onderbreking, of tot het verdedigende team de bal richting middenlijn heeft gespeeld en die buiten hun strafschopgebied is. Je kunt dus niet van het veld stappen om een aanvaller buitenspel te zetten.

Een aanvaller stapt van het veld

Een aanvaller die van het veld stapt om niet buitenspel te staan en daarna terugkomt om de bal te spelen, wordt bestraft alsof hij op de doellijn stond.

De keeper staat niet op zijn plek

Buitenspel telt tegenstanders, dus als de keeper bij een hoekschop is meegekomen en op de andere helft staat, kan de voorlaatste tegenstander een verdediger zijn die veel dieper staat. Aanvallers moeten dan scherp blijven, niet lui.

VAR en de lijnen

In topcompetities controleert de VAR buitenspel met lijnen op een stilstaand beeld, en sommige competities gebruiken semi-automatische technologie. De regel is dezelfde als op een sportpark. Het enige verschil is dat de camera de marge beoordeelt.

Buitenspel bij kleine teams

De meeste vormen met kleine teams voor volwassenen kennen helemaal geen buitenspel. Gewone competities 5-mansvoetbal, zaalvoetbal en walking football laten het weg, en dat is een van de redenen waarom ze zo open aanvoelen. In competities die veldspelers uit het keepersgebied weren, doet die regel een deel van hetzelfde werk, omdat spelers niet naast de keeper kunnen blijven hangen.

Competities 7-mansvoetbal verschillen. Sommige negeren buitenspel, andere spelen het vanaf een lijn, dus bekijk de regels voor je eerste wedstrijd. Jeugdvormen hebben eigen buitenspelregels, en de volledige Regel 11 geldt zodra kinderen doorstromen naar 11v11.

Voor alle regels van de kleine vormen, zie de regels van 5-mansvoetbal, de regels van 7-mansvoetbal en de regels van zaalvoetbal.

Steden met de meeste grote velden in onze gids:

Veelgestelde vragen

Is gelijke hoogte buitenspel?

Nee. Op gelijke hoogte met de voorlaatste tegenstander, of met de laatste twee tegenstanders, is geen buitenspel.

Kun je op je eigen helft buitenspel staan?

Nee. Je moet op de helft van de tegenstander zijn om in buitenspelpositie te staan. Een speler op de middenlijn staat niet buitenspel.

Kun je buitenspel staan bij een inworp?

Nee. Er is geen buitenspelovertreding uit een inworp, een doelschop of een hoekschop.

Is er buitenspel bij 5-mansvoetbal?

Niet in gewone competities 5-mansvoetbal of in het zaalvoetbal. Sommige competities 7-mansvoetbal gebruiken het wel, dus bekijk de regels waar je speelt.

Tellen armen mee voor buitenspel?

Nee. De handen en armen van alle spelers, keepers inbegrepen, tellen niet mee. De grens is de onderkant van de oksel.